ทำความรู้จักกับ “ตาเทียม”
ตาเทียม (Ocular Prosthesis) คืออุปกรณ์ทางการแพทย์ที่ใช้ทดแทนดวงตาที่สูญเสียไปจากอุบัติเหตุ โรค หรือการผ่าตัดเอาลูกตาออก โดยได้รับการออกแบบและประดิษฐ์เฉพาะบุคคลให้มีขนาด รูปร่าง สี และรายละเอียดใกล้เคียงกับดวงตาจริงมากที่สุด ตาเทียมมีวัตถุประสงค์เพื่อฟื้นฟูรูปลักษณ์ภายนอก เพิ่มความมั่นใจ และช่วยคงรูปร่างของเบ้าตาให้สมดุล ไม่ได้มีหน้าที่ในการมองเห็นล”
ใครบ้างที่สามารถใส่ตาเทียมได้
ผู้ที่สูญเสียดวงตาจากสาเหตุต่าง ๆ สามารถได้รับการประเมินเพื่อใส่ตาเทียม เช่น
- ภายหลังการผ่าตัดเอาลูกตาออก (Enucleation)
- ภายหลังการผ่าตัดนำเนื้อหาภายในลูกตาออก (Evisceration)
- ผู้ที่มีภาวะลูกตาฝ่อ (Phthisis Bulbi)
- ผู้ที่มีความผิดปกติของดวงตามาแต่กำเนิด
- ผู้ที่สูญเสียดวงตาจากอุบัติเหตุหรือโรคต่าง ๆ
ทั้งนี้ จักษุแพทย์จะเป็นผู้ประเมินความพร้อมของเบ้าตาก่อนการทำตาเทียม
ใส่ตาเทียมแล้วสามารถทำให้มองเห็นได้หรือไม่?
ตาเทียมไม่สามารถทำให้กลับมามองเห็นได้ เนื่องจากเป็นอุปกรณ์ที่ใช้ทดแทนลักษณะภายนอกของดวงตาเท่านั้น อย่างไรก็ตาม ตาเทียมที่ประดิษฐ์ได้อย่างเหมาะสมจะช่วยให้ใบหน้าดูสมดุล มีความเป็นธรรมชาติ และส่งเสริมคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยได้อย่างมาก
ตาเทียมเคลื่อนไหวได้หรือไม่
ตาเทียมสามารถเคลื่อนไหวได้ในระดับหนึ่งตามการเคลื่อนไหวของเนื้อเยื่อและกล้ามเนื้อภายในเบ้าตา โดยระดับการเคลื่อนไหวจะแตกต่างกันในแต่ละบุคคล ขึ้นอยู่กับสภาพเบ้าตา ชนิดของการผ่าตัด และการใส่วัสดุเสริมภายในเบ้าตา
การดูแลรักษาตาเทียม
การดูแลรักษาที่เหมาะสมจะช่วยยืดอายุการใช้งานและลดการระคายเคืองของเบ้าตา ควร ถอดล้างทำความสะอาดตาเทียมเดือนละหนึ่งครั้งเพื่อกำจัดค่าโปรตีนฆ่าพี่ตาโดยใช้น้ำสะอาด น้ำสบู่อ่อนหรือน้ำเกลือ และใช้นิ้วมือถู เพื่อทำความสะอาดเท่านั้น
คำแนะนำเบื้องต้น ได้แก่
1. ล้างมือให้สะอาดก่อนสัมผัสที่ตาเทียม
2. ทำความสะอาดตาเทียมตามคำแนะนำของเจ้าหน้าที่
3. การทำความสะอาดตาเทียม หลีกเลี่ยงการใช้สารเคมีรุนแรง และห้ามต้มในน้ำร้อน
4. หากมีขี้ตาเพิ่มขึ้น ระคายเคือง หรือใส่แล้วไม่สบาย ควรเข้ารับการตรวจ
5. มาพบแพทย์และนักประดิษฐ์ตาเทียมตามนัดอย่างสม่ำเสมอ
ความรู้เกี่ยวกับเบ้าตาเทียม (Orbital Prosthesis)
ทำความรู้จักกับ “เบ้าตาเทียม”
เบ้าตาเทียม (Orbital Prosthesis) คืออวัยวะเทียมที่ใช้ทดแทนส่วนของเบ้าตาและเนื้อเยื่อรอบดวงตาที่สูญเสียไปจากอุบัติเหตุ การผ่าตัดรักษาโรคมะเร็ง ความผิดปกติตั้งแต่กำเนิด เบ้าตาเทียมได้รับการออกแบบและประดิษฐ์เฉพาะบุคคล เพื่อให้มีรูปร่าง สีผิว และรายละเอียดใกล้เคียงกับใบหน้าของผู้ป่วยมากที่สุด ช่วยเสริมบุคลิกภาพ เพิ่มความมั่นใจ และส่งเสริมคุณภาพชีวิตในการใช้ชีวิตประจำวัน
เบ้าตาเทียมช่วยให้มองเห็นได้หรือไม่
เบ้าตาเทียมมีวัตถุประสงค์เพื่อทดแทนรูปลักษณ์ภายนอกเท่านั้น ไม่สามารถทำให้กลับมามองเห็นได้อย่างไรก็ตาม เบ้าตาเทียมสามารถช่วยให้ใบหน้ามีความสมดุล ลดความผิดปกติของรูปลักษณ์ และช่วยให้ผู้ป่วยกลับมาใช้ชีวิต เข้าสังคม และทำงานได้อย่างมั่นใจมากขึ้น
เบ้าตาเทียมมีอายุการใช้งานนานเท่าใด
อายุการใช้งานขึ้นอยู่กับวัสดุ การดูแลรักษา และลักษณะการใช้งานของแต่ละบุคคล โดยทั่วไป เมื่อสี วัสดุ หรือรูปร่างเริ่มเปลี่ยนแปลง หรือไม่กระชับกับใบหน้า ผู้ป่วยควรเข้ารับการประเมินเพื่อซ่อมแซมหรือเปลี่ยนใหม่ตามความเหมาะสม
การดูแลรักษาเบ้าตาเทียม
พื่อยืดอายุการใช้งานและรักษาความสะอาด ควรปฏิบัติดังนี้
1.ทำความสะอาดตามคำแนะนำของเจ้าหน้าที่ ไม่ควรใส่นอน
2. หลีกเลี่ยงความร้อนสูงและแสงแดดเป็นเวลานาน
3. จัดเก็บในภาชนะปิดที่สะอาดเมื่อไม่ได้ใช้งาน
4. หลีกเลี่ยงการใช้สารเคมีหรือแอลกอฮอล์ทำความสะอาด
5. เข้ารับการตรวจติดตามตามนัด เพื่อประเมินสภาพเบ้าตาและอวัยวะเทียม
ศูนย์บริการตาเทียม โรงพยาบาลศิริราช 